اندر امیدواری...

 این خانه ی صد پنجره ...

چند روزی از این پیشتر، ضمن عوض کردن کانالهای تلویزیون از سر بی حوصلگی ، به برنامه ای برخوردم با موضوع ترانه های قدیمی و رقصهای اصیل ایرانی. و چون اصولا خط و ربطش همان شادی و شادمانگی بود مکثی کردم تا چه پیش آید، شاید احساسی، ادراکی، یا دست کم تاملی کوتاه. مهمان برنامه – یک دکتر امریکایی – مدتها پیش در ایران زندگی کرده بود برای به انجام رساندن تحقیقی جامع درباره ترانه های کوچه و بازار و رقصهای اصیل ایرانی؛ فلسفه ی آنها، خاستگاه عامیانه شان و حتی جای مناسب و شکل صحیح تحریرها. پیش از آن، اردوان مفید – مجری برنامه – مرا ناخودآگاه یاد بیژن مفید و شاهکارهایش انداخت؛ نمایشنامه های«شهرقصه» و «شاپرک خانوم»، که در دوران دانشجویی ، از این دومی بخصوص ، چه حظّی که نبردیم و چه بهره ها که نگرفتیم.

بگذریم که اصلا آنچه مرا به نوشتن این سطور وا داشت موضوع دیگری ست :

فرا رسیدن روزگاری خوش؟!

 درانتها مجری به عنوان حسن ختام تک بیتی خواند که می توانست تلنگری باشد برای هرذهن پرسشگر:

ای دل بشارت میدهـــم خوش روزگاری میرســـد              یا غم به پایان میرسد، یا غمگساری میرسد

درنگاه نخستین جالب می نمود، حتی امید بخش و شادی آور شاید. اما ازهمان ابتدای شنیدن یک طفره تقلای ذهنی شکل گرفت. دو سه معنا در دل این ترکیب برایم ناخوشایند می نمود. یک طوری احساس می کردم باید آنرا....

 روی " ادامه مطلب " کلیک کنید

آدمی آبروی زمین است (1)

ملهم از کتیبه های کهن

....

برای من

که جهان را به جانبِ علاقه فرا خوانده ام

چوپان به کوه و

پیر به خانه و

پیشه ور به شهر... یکی ست

همه برادر من اند.

 

برای من

که برادر بینایان و غم خوار خستگانم

زنان به جالیز و

دبیران به دیر و

سواران به صحرا یکی ست

همه خان و مان من اند.

من کوروشم

و تنها، نجاتِ جهان به آرامشم باز خواهد آورد

..................................

پس ای ستمدیدگان

فراوانی و خوشی هاتان بسیار باد

آسایش و امیدهاتان بسیار باد

فرزندان برومند و

برکت نانتان بسیار باد.

نان و نمک، خوابِ آرام و

بیداری بارانتان بسیار باد.

.................................

 

گزیده ای از منشور پارسوماش

برگرفته از کتاب :" منم کوروش، شهریار روشنایی ها"

( باز سرایی: سید علی صالحی)

 

 

آینه آبستن اتفاقی ست

 

گاهی که حواس آسمان پرت می شود و نمی پایدم، خودم را به گیره ی چوب رختی پشت در آویزان می کنم و بیخیال و ولنگار به حیاط می روم تا باغچه را آب دهم.همینکه قطرات آب، تنم را خیس می کند،ریشه های رونده یاس جوان در رگ و پی بیدار می شوند.درست همین موقع است که اتفاقا یا ازقضا، با ترانه سرایی باد،برگهای خیس می رقصند و این پوستی که مورمور میشود،دگربار مرزهای تمایز را بر این طرح ناتمام پررنگ می کند.حالا دیگر تنی ست که به تمامی گوش می شود؛ترانه هم آغوشی برگ وباد سخت شنیدنی ست...جیرجیرکها هم که در امتداد ملال آور و مکرر هرروز، از سایه روشن طلوع تا گرگ و میش غروب،یک بند می خوانند ومی خوانند،دم صلاة ظهر، میان هرم آفتاب و هلهله باد، درسایه سارِ سکوت یک برگچه که تنها همان وسعت تنشان را می پوشاند،فرصت فرازآمده ی آنک را، دمی فرو می بندند وبه تمامی گوش می شوند؛ترانه هم قدمی آب وآفتاب...بعد می پرند و می روند و بعد هم نوبت پریدن آن دیگری ست....نه... این پریدن مکرر پلکهای من، این روزها تمامی ندارد. اتفاقی هم نیست، باید خبری باشد. آینه، آبستن اتفاقی ست. باد شایعه رستنی غریب را نجوا می کند. برگچه های بیدمشک با آن اندام سبز و ملایم و شفاف درسرانگشتانم متلاطم شکفتن اند،درنگ کنم خواهند پژمرد.این پوست باید ازهم بدرد،جوانه رگها محتاج آفتاب اند...دستان را آنقدرمی کشم تا ابرها را کناربزنم...یکی درآمد که: تلخی نکن! بشارت!  فردایمان آفتابی ست...خب باشد، نباشد،من که میدانم...اما جوانه های امروز که با آفتاب فردا نمی بالند! این را کفش دوزک تنهایی که هرروز همین موقع حوالی غروب، روی بزرگترین برگ بوته کوکب انتظار می کشد، هم خوب می داند، اما باز منتظراست و خاموش.خب لابد این"رسم بودن" است...قصه ی غریبی ست ؛ در باد زاده شدن و درآفتاب بالیدن -  آرام،صبور،با طمانینه و باوقار -  با ریشه هایی درخاک ، خودِ خودِ خاک، و برگچه های بازیگوش سربه آسمان سای... و لابد این یکی"خودِ بودن" است.........................................................................

ناگاه از خود به خود می آیم ،حالا باز نگرانی آن چشمهای پنهانِ پس هر لحظه ! و کلافگی از این نگاه و این نظاره سنگین...باد می وزد، و توان و تمنا سبک تر از این حرف هاست. نفس،دل را یاری نمی کند. به خالی اتاق باز می گردم،هنوز به چوب رختی آویزانم،خودم را می پوشم و چه تقلای سختی ست بازگشتن...

در این گیر و دار، زیر چشمی آسمان را هم می پایم،هیبتش همه چیز و همه جا را فرا گرفته، اما از این که نمی داند مدام چشم انتظار حواس پرتی اش هستم ، دلم غنج می زند...

 

                                                                                        تیرماه هشتاد و یک (بازنویسی: نهم خورداد هشتاد و هفت) 

 

یک یادداشت قدیمی

قرارچیست،صبوری کجا و خواب کجا؟

                                                           (حافظ)

         

قرار کجاست؟ قرارگاه این "من دربدر" که مرزهای انسانیتش را گم کرده کجاست؟ کجاست دیواری با چوب رختی – به نیرو - تا تنم را آویزش کنم و به جستجوی "مقری"،به تمامی جاده های فراروی، سر خویش گیرم و بروم.میان این همه حصار و بارو، به پیِ کدامین دیوار دل خوش کنم تا – فردا روزی - به لرزه ای کوچک، آوار حقیقتی واژگونه را آن سویش نبینم؟وخود آیا چگونه؟ که اصلا دیدن در این "بی در کجای"شلوغ، خود معرفتی ست به جان کندن سالیان، نه دساویز شناخت. آنجا که نمی دانی تاریکی غیاب نور است یا نور غیاب تاریکی ....نکند تمامی جار و جنجال تنها بر سر عینکی ست که اگر بر گیریم، نه مرزی باقی بماند و نه تمایزی...یکسانی محض...

کجاست ورای دیدن و ندیدن، کجاست ماورای بودن و نبودن.کجاست "قرار"؟...

                                                                                                            ۷۹/۹/۱۵              

                                                        

حرفهایی که ننوشتم.شعر هایی که نسرودم

 ثانیه های سربی

گفتی خرابِ ابر و آب وآینه ای شاعر! 

در گذر سلانه این ثانیه های سربی اما

                       دیریست هیچ  واژه ای  را

                                 واهمه بهم رسیدن نیست.

نه از اُبهِت ابر

               نه از اشارت آب

                                نه حتی کدورتِ احوالِ آینه.

حرفی،حدیثی،کلامی

                           هیچ!

نگر

     اینکِ دیر

                 آبستنِ آنکِ دیرتراست

بیا و

        دگر دم به دم نفسها را مشمار

پی وپاذیر این دیوار فرسوده را ضمانی نیست

بی خیال پار یا پیرار

                     یا هرچه که یادگار

ملال هم خمیازه میکشد

                                واژه بیار.

                                                                                  ۸۷/۲/۳۰

 

کتابت کویر

اوایل اردیبهشتی که گذشت همایش" تالاب میقان وچالش های فرا رو" درارتباط با آسیب شناسی کویر میقان اراک،ظرفیتهای زیست محیطی ، گردشگری ، صنعتی و نیز بی درایتی های تمام نشدنی دراین دیار در استفاده صحیح از مواهب طبیعی-به همت موسسه زیست محیطی سبزاندیشان اراک بر گزار شد. بچه هایی که انصافا تعریف مختصر و مفید " داوطلبان بهسازی محیط زیست " برازنده آنهاست اما باز هم همتشان را کفایت نمی کند. دراین روزگاری که هرکس " گلیم خویش به در میبرد زموج " یافتن آنکه " سعی میکند که بگیردغریق را"ازآن موهبتهای به ندرتی ست که باید قدرش را دانست و حضورش را حرمت نهاد.

تقدیم به هر آنکه افزون بر  "خو د " دغدغه ای هم دارد، یا آنکه محدوده " خود " را چنان

می گسترد که....

 

                       

 

ادراک شور 

هنوز هم حرف و حدیث باران که میشود،یاد اردیبهشت و ارغوان و ارواح جستجوگر آرزو ها  می افتم باریدنی،که سهم آن آبیِ بیدریغ است وطراوت و طلوعی که نقشِ خاکِ خنیاگر.

با اینکه میدانم،خوب میدانم سرسلامتیِ سوداگرانِ صنعت،لطافت اسیدیِ این بارانِ بیگناه،با برگهای بنفشه چه میکند،اما هنوزعاشقانه می نویسم؛بابونه بوسه باداست از کف دست آسمان تا گونه گرم زمین.از هزار منزل بی خستگی تا هزارخسته بی منزل...

هنوز هم میتوان دل خوش داشت؛آب آلوده ای برای نوشیدن مانده و هوای مسموی برای تنفس باقی ست.غریب نیست روزی همین فرصت فرسایشی حیات هم به موهبتی محال بدل شود.

-پرسیدی پی و پازیر باور بابونه ات کجاست؟

نگاه کن!دوقدم آن سوتر روبه شمال،تن مجروح کویری افتاده که با هزار زخم هنوز بهاران،تالابِ تحول است وزمستان،پناهِ پرندگان مهاجر.با تنهایی تابستان تشنه اش خدامیداندآن همه تاب و توان و دل ودل و دماغ از کجاست؟  که هرسال  پاپیِ تند باد های  پاییزی خانه می تکاند به حرمت کوچ.

 

                      

 

ولی اگر ببینی نمی شناسی اش.این روزها،بیشتر به یک غنیمت جنگی میماند به تاراج رفته،که هنوز یک وجب خاک به جا مانده ای برای فروختن دارد و چشمان گرسنه خریدار،بیشمار.

با این همه،با آن همه،با خبر از تمامی احوال،من افق غبار گرفته غروبش را باور دارم،بادهای شورِهماره اش را،و درناهای مسافری را که این مختصات یگانه دیرینه پای،برایشان یعنی بیتوته لاجرم حیات.

می ایستم و با همه تاب تن و توان جانم، این ادرک شور و خاک شعور را-حتی به قدرکف دستی - به یاد تبارم،برای نامدگان دیارم پاس خواهم داشت.

پ ن : عکسها برگرفته از وبلاگ    شهرام صاحب الزمانی